Historia
Stowarzyszenie Obywatelskie „Dom Polski” powstało w 1996 roku z inicjatywy ludzi mających ogromne doświadczenie w działalności w organizacjach studenckich. Na czele tej grupy stał Wiesław Klimczak, który następnie (do swojej śmierci 4 lutego 2019 roku) stał na czele organizacji. Myślą przewodnią była troska o niepodległy i suwerenny byt Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniający jej racje stanu i interesy. W gronie założycieli znaleźli się przedstawiciele świata nauki, biznesu oraz samorządności, którzy byli świadomi istotnych procesów wpływających na nowy układ sił w stosunkach międzynarodowych i miejsce naszej Ojczyzny w tej nowej rzeczywistości. Założyciele uznali, że powstanie nowej organizacji pozarządowej jako instytucjonalny wyraz aktywności społeczeństwa obywatelskiego, powinno przyczynić się do wzmocnienia roli tego społeczeństwa w życiu publicznym.
Stowarzyszenie przyjęło, od samego początku, za podstawowy fundament swojej działalności pluralizm, dla dobra państwa i całego społeczeństwa. Znalazło to odzwierciedlenie wśród społeczności naszej organizacji oraz jej działalności. W pierwszej fazie naszej działalności priorytetowym obszarem aktywności były procesy przygotowawcze do pełnego członkostwa Polski we Wspólnotach Europejskich. Stowarzyszenie było mocno zaangażowane w międzynarodowe wsparcie państwowych instytucji w osiągnięciu tego celu, dlatego też nawiązano współpracę z Międzynarodową Federacją Domów Europejskich (FIME) i zainicjowano powstanie Polskiego Stowarzyszenia „Dom Europejski”, na czele którego stanął Włodzimierz Cimoszewicz. Stowarzyszenie powołało do życia swoje Oddziały prawie we wszystkich województwach w Polsce i wsparło kampanię na rzecz pozytywnego wyniku referendum o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Zaangażowanie objęło media publiczne, organizacje pozarządowe i środowiska społeczne. Organizowano wykłady o integracji w regionalnych ośrodkach z udziałem młodzieży szkolnej, akademickiej, a także rolników i samorządowców. Minister Spraw Zagranicznych z naszej inicjatywy powołał do życia Radę Konsultacyjną organizacji pozarządowych przy Ministrze Spraw Zagranicznych, w której Stowarzyszenie miało swojego przedstawiciela w osobie Prof. Józefa A. Habera. Kontynuując nasze zaangażowanie międzynarodowe na tej płaszczyźnie zorganizowaliśmy (w 2002 roku) w Warszawie ogólnoeuropejską konferencję „Wizje jedności Europy” pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Aleksandra Kwaśniewskiego. Konferencję zakończono Apelem Warszawskim o jedność i współpracę w Europie. Ważnym wydarzeniem było nasze uczestnictwo w międzynarodowym seminarium „Czwórka dla Europy” (Polska, Niemcy, Francja, Hiszpania) odbytej w listopadzie 2002 roku w Otzenhausen (w Kraju Saary z udziałem Ministra Gospodarki tego Kraju Doktora Hanspetera Georgi). Pokłosiem tego seminarium było zaproszenie naszego Stowarzyszenia do międzynarodowej inicjatywy polegającej na zorganizowaniu cyklu konferencji pt. „Europa jutra: kryzys czy rozwój?”. Konferencje te rozpoczęły się w Szwajcarii przy zaangażowaniu tamtejszej organizacji Domu Europejskiego w Lucernie, a następnie w Luxemburgu jako kraju trzech granic, przenosząc się do Portugalii do Santarem, gdzie już zaczęto odczuwać problemy zwiększonej migracji. Cykl zakończono w Warszawie. Trzeba też zaznaczyć, że Stowarzyszenie, dzięki współpracy z Wydawnictwem „Elipsa” rozpoczęło wydawanie periodyku „Zeszyty Europejskie”, a było to możliwe tylko przy sponsoringu wielu instytucji i samego Wydawnictwa, a zwłaszcza jego szefa – Włodzimierza Ulickiego. Zeszyty stały się platformą informacji o procesach integracji europejskiej i wyzwaniach przed nią stojących w wymiarze globalnym. Publikowano w nich nie tylko artykuły znanych naukowców, ale także polityków i działaczy samorządowych.
Upowszechnianie wiedzy o integracji europejskiej i naszym przygotowaniu do jej pełnego członkostwa wiązało się z utworzeniem Akademii Wolontariatu ze szczególnym uwzględnieniem spraw europejskich. Zajęcia prowadzili specjaliści z różnych sfer funkcjonowania integracji europejskiej. Dopełnieniem zajęć seminaryjnych były praktyki w instytucjach państwowych i przedstawicielskich Wspólnot Europejskich. Absolwenci otrzymywali odpowiedni dyplom ukończenia tego kształcenia. Przygotowano w ten sposób kadry dla późniejszej aktywności zawodowej, a wielu z absolwentów pracuje dzisiaj w sferze kontaktów międzynarodowych.
Ważnym kierunkiem działalności Stowarzyszenia były kontakty z partnerami w Republice Federalnej Niemiec w ramach FIME. W ten sposób umożliwialiśmy polskim uczniom i studentom udział w wielu międzynarodowych seminariach i campusach związanych z poznawaniem funkcjonowania integracji europejskiej na poziomie instytucjonalnym i społeczeństwa obywatelskiego. Trzeba wspomnieć, że była to naturalna konsekwencja wcześniej działającej Fundacji im. Wita Stwosza, której animatorzy uczestniczyli potem w powstaniu naszego Stowarzyszenia. Wprawdzie w chwili obecnej (przede wszystkim ze względów finansowych) nie prowadzimy takiej aktywności, ale także poprzedni nasi partnerzy, poza Otzenhausen, nie wykazują takiego zainteresowania. Funkcjonujące w Polsce niemieckie fundacje ukierunkowane są na tzw. europejskie, a nie narodowe priorytety, czego nie można powiedzieć o ich działalności wewnątrz Niemiec. Widzimy to po tematach jakimi przepełnione są rozliczne imprezy, w których brak jest orientacji na Europę Środkową, natomiast głównie niemiecko-francuskie relacje wysuwane są jako priorytet w kontekście stosunków z Rosją. Rozważamy te aspekty z naszym francuskim partnerem – Akademią Geopolityczną w Paryżu, z którą współorganizowaliśmy (w listopadzie 2014 r.) debatę o prawach człowieka na Sorbonie w Paryżu, w której uczestniczyło wielu polityków francuskich, profesorów i Sekretarz Generalny Rady Europy. Zaszczyt przewodniczenia przypadł naszemu członkowi Profesorowi Józefowi Haberowi. Wcześniej Prof. Józef Haber uczestniczył, występując z referatem, w debacie o bezpieczeństwie na Bliskim Wschodzie, która miała miejsce w Senacie Republiki Francji w Paryżu.
Nawiązane jeszcze przed formalnym utworzeniem naszego Stowarzyszenia, bo w 1992 roku, kontakty z chińskimi organizacjami trwają do dnia dzisiejszego. Uważamy je za istotne z punktu widzenia geostrategicznych interesów naszego Kraju. Uznajemy za konieczne prowadzenie dialogu, który często realizowany jest w oparciu o Chatham House Rule, a więc bez podpisywania wspólnych deklaracji końcowych. Pozwala to nam na zajmowanie jasnego stanowiska nie tylko w stosunkach bilateralnych, lecz również multilateralnych. Czujemy pewien niedosyt związany z zasadami wzajemnych korzyści wynikających z tej współpracy, a zwłaszcza na początku ubiegłej dekady, gdy kontakty były najszersze i obejmowały nie tylko zagadnienia kultury i nauki, lecz także gospodarki. Wprawdzie, chociaż zabrzmi to nieskromnie, uczestniczyliśmy aktywnie w działaniach na rzecz podpisania polsko-chińskiego Porozumienia o Partnerstwie Strategicznym, lecz zabrakło kontynuacji wypełnienia treścią tej dwustronnej umowy. Obserwujemy to w ostatnich relacjach z naszymi partnerami, szczególnie mając na uwadze wojnę na Ukrainie. Do najważniejszych kontaktów należy współpraca z Chińskim Stowarzyszeniem na rzecz Porozumienia Międzynarodowego (CAFIU). Trwa ona od 1992 roku. To był pierwszy kontakt naszych przyszłych twórców Stowarzyszenia. Najważniejszym wspólnym przedsięwzięciem była konferencja (grudzień 2012 r.) „Polska-Chiny-Europa” w Warszawie. Zgromadziła wówczas niezwykłe grono ekspertów z zakresu kontaktów z Chinami i miała wielki odzew w Chinach. Nastąpiło znaczące poszerzenie tematyki wzajemnych kontaktów oraz wizyt studyjnych naszych członków w Chinach i chińskich w Polsce. Nawiązano też ważne relacje z drugą organizacją, o istotnej pozycji w systemie Narodów Zjednoczonych, mającą wysoki status konsultatywny przy Radzie Gospodarczo-Społecznej Narodów Zjednoczonych, a mianowicie Chińskim Stowarzyszeniem na rzecz Pokoju i Rozbrojenia (CPAPD). Z tymi obiema organizacjami utrzymujemy na bieżąco kontakty, biorąc udział we wspólnych przedsięwzięciach w Polsce i w Chinach. Ważnymi wydarzeniami jest nasz udział w organizowanych w Chinach obchodach Międzynarodowego Dnia Pokoju ONZ – 21 września. Trzeba powiedzieć, że inicjatywa tej współpracy wyszła od naszego Stowarzyszenia, gdy zaprosiliśmy naszych Partnerów do obchodów tego Dnia w Warszawie w 2018 roku. Kontakty nie ograniczają się tylko do tych dwóch organizacji. Konsultacje obejmują również spotkania eksperckie. 15 grudnia 2025 roku odbyło się spotkanie z delegacją konsultantów i doradców Rady Państwa Chińskiej Republiki Ludowej. Ważnym obszarem są zagadnienia współpracy gospodarczej. Na zaproszenie Stowarzyszenia przybyła do Polski delegacja wysokiego szczebla Autonomicznego Regionu Ningxhia Hui. Tematami rozmów były możliwości współpracy gospodarczej, wymiany kulturalnej i naukowej oraz grup studentów. Waga tego regionu wynika z tego, że tam odbywają się największe targi Chiny-Państwa Arabskie (China-Arab States Expo). Ostatnie (siódme) odbyło się w dniach 28-31 sierpnia 2025 pod hasłem „Innowacje, zielony rozwój i pomyślność” i zgromadziło 2200 przedsiębiorstw z 75 krajów i regionów (w tym 22 kraje arabskie, a także wystawców z Tajwanu i 31 prowincji chińskich). Honorowym krajem były tym razem Zjednoczone Emiraty Arabskie. Mieliśmy osobiste zaproszenie dla Prezesa Zarządu, lecz z racji innych obowiązków nie uczestniczył w tym wydarzeniu. Przy okazji trzeba zaznaczyć, że Chiny są dla krajów arabskich najważniejszym partnerem handlowym.
Do czasu pandemii, a potem krótko po pandemii, jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych relacji polsko-chińskich były organizowane wspólnie z Ambasadą Chińskiej Republiki Ludowej w Warszawie koncerty w Łazienkach, które zawsze gromadziły ważnych przedstawicieli świata polityki, kultury i nauki.
Ważną częścią wzajemnych relacji ze stroną chińską są zapoczątkowane w naszej ostatniej kadencji kontakty w dziedzinie naukowej i gospodarczej. W 2025 roku zorganizowaliśmy centralne obchody Dnia Języka Chińskiego ONZ w Akademii Nauk Społecznych w Łodzi. Gościliśmy także przedstawicieli uniwersytetów z Chin, wspólnie rozważając możliwości studiów polskich studentów w Chinach i wzajemnie chińskich w Polsce.
W naszej działalności zawsze mamy na uwadze interesy naszego państwa i jego pozycję w społeczności międzynarodowej. Po agresji Rosji na Ukrainę i związanym z tym napływem do Polski uchodźców z tego państwa, włączyliśmy się aktywnie w działania na rzecz ich integracji z polskim społeczeństwem. Pod auspicjami Stowarzyszenia i Ogólnopolskiej Komisji Historycznej Ruchu Studenckiego od kwietnia 2022 roku do marca 2023 roku odbywały się kursy języka polskiego dla Zabużan. Spotkały się z niezwykle ciepłym przyjęciem przez uczestników dzięki zaangażowaniu Adama Ludwiczaka, nauczyciela, mentora i kierownika tego kursu.
Permanentnie śledząc wewnętrzne wydarzenia społeczno-polityczne w 2024 roku w związku z planowanym wdrożeniem Dyrektywy UE NIS2 wspólnie z Centrum Adama Smitha opracowano ekspertyzę ”Ocena konsekwencji planowanych ograniczeń w wyborze technologii” uzupełniając ją ekspertyzą Profesora Marcina Górskiego z Uniwersytetu w Łodzi. Następnie 10 grudnia 2024 roku, w Centrum Adama Smitha, zorganizowaliśmy wspólnie konferencje prasową z konkluzją, że przez wadliwe prawodawstwo Polska może stracić dostęp do najbardziej konkurencyjnych technologii, a stan bezpieczeństwa cyfrowego ulegnie pogorszeniu.
Sprawy gospodarcze mają dla naszego Stowarzyszenia istotne znaczenie. Prowadzone są, pod kierownictwem naszego Przewodniczącego Rady Programowej Pana Józefa Woźniakowskiego, ciągłe konsultacje z polskimi przedsiębiorcami. Jesteśmy także członkiem zbiorowym Szwedzko-Polskiej Izby Handlowej. Współpracujemy ze Śląską Federacją Przedsiębiorców Polskich, Polsko-Ukraińską Izbą Gospodarczą i Izbami kierowanymi przez byłego Wicepremiera Janusza Piechocińskiego.
Nasze możliwości wynikają z potencjału naukowego i eksperckiego doświadczonych ludzi top management’u, byłych dyplomatów, pracowników organizacji międzynarodowych. Możemy dokonywać pogłębionych analiz teoretycznych i praktycznych dla potrzeb Parlamentu i instytucji rządowych jako ciało niezależne. Jesteśmy znaną organizacją dyplomacji społecznej na arenie międzynarodowej, gdzie możemy także na wspomnianej zasadzie Chatham House Rule przekazywać stanowisko polityczne lub sondować opinię podmiotów zagranicznych lub jednostek decyzyjnych. To ważna sfera drugiego obiegu – w cieniu oficjalnych struktur, w której możemy funkcjonować jako szanowana organizacja poprzez autorytety indywidualne. Możemy służyć doradztwem na potrzeby polskiego Parlamentu zawsze mając na uwadze trwanie i rozwój Polski i jej interesy we współczesnym świecie na różnych teatrach światowej architektury rywalizacji o priorytety indywidualne nawet w ugrupowaniach sojuszniczych.
